Raf etiketinde ne yazmak zorunda: birim fiyat, indirim ve ölçüler

Raf etiketi basmak, dışarıdan bakınca bir tasarım işi gibi görünüyor. Değil. Etikette ne yazacağınızın çoğu yönetmelikle sabit ve en çok atlanan kalem en açık yazılmış olanı: birim fiyat.

Aşağıdakiler Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nden. Madde numaralarını yazıyorum ki kendiniz de bakabilin — sektör blogları bu konuda birbirini kopyalıyor ve bazıları eski.

Etikette zorunlu beş şey

Madde 5/2 şunları sayıyor:

• Malın üretim yeri
• Malın ayırıcı özelliği — pratikte ürünün adı ve onu diğerinden ayıran şey
• Tüm vergiler dâhil satış fiyatı — yani KDV dahil
• Birim fiyatı
• Satış fiyatının ve birim fiyatının uygulanmaya başladığı tarih

Türkiye'de üretilen mallar için Bakanlığın belirlediği logo da isteniyor. Ambalajın iade depozitosu varsa satış fiyatından ayrı gösteriliyor.

Dökme satılan üründe satış fiyatı yerine yalnız birim fiyatın bulunması yeterli sayılıyor.

Birim fiyat — hesabı basit, atlanması kolay

Birim fiyat, satış fiyatının net miktara bölünmesi. Zorluğu matematikte değil, tutarlılıkta: elle yazılan etiketlerde bu sayı ya hiç yazılmıyor ya da yanlış hesaplanıyor.

500 gram beyaz peynir 180 ₺ ise:

180 ÷ 0,5 kg = 360,00 ₺/kg

100 gram Türk kahvesi 45 ₺ ise:

45 ÷ 0,1 kg = 450,00 ₺/kg

Gram üzerinden yazmak da teknik olarak yanlış değil ama 0,045 ₺/g kimseye bir şey anlatmıyor. Müşterinin karşılaştırma yapabilmesi için kilo ya da litre fiyatı gerekiyor — birim fiyatın varlık sebebi zaten bu.

Bir kalemi yanlış hesaplayınca etiketin tamamı hatalı oluyor. Yüz ürünlük bir rafta bunu elle yapmak, hata yapmanın en pahalı yolu.

İndirim — eski fiyat tanımlı bir şey

Burası en çok yanlış yapılan yer. Madde 11 iki şey söylüyor:

Bir, indirimli fiyat, indirim öncesi fiyatla birlikte ve okunabilir gösterilecek. Yeni fiyatı tek başına basıp "indirim" yazmak yönetmeliğe uymuyor.

İki, indirim öncesi fiyat keyfi değil: indirimin uygulandığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat. Çabuk bozulan ürünlerde indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınıyor.

Bu tanım, "önce fiyatı yükselt sonra indirim yap" oyununu kapatmak için var. Pratik sonucu şu: eski fiyat olarak yazacağınız sayıyı kayıtlarınızdan bulmanız gerekiyor, tahminle olmuyor.

Ölçüler ve baskı

Punto için sayısal bir zorunluluk yok. Madde 9 "okunabilir, düzgün, eksiksiz, gerçeğe uygun, yeterli büyüklükte" diyor; yeterli büyüklüğün ölçüsü rafta okunabilmesi.

Yaygın A4 etiket tabakası ölçüleri:

• 70×37 mm — 3×8 dizilim, tabaka başına 24 etiket
• 105×37 mm — 2×8 dizilim, 16 etiket
• 52,5×29,7 mm — 4×10 dizilim, 40 etiket
• 105×74 mm — 2×4 dizilim, 8 etiket

Kutunun üstünde yazan ölçü hangisiyse onu seçin. Baskıda tek kritik ayar ölçekleme %100 (bazı tarayıcılarda "gerçek boyut"): tarayıcılar sayfayı sığdırmak için varsayılan olarak küçültüyor ve ölçek değişince milimetre ölçüleri kayıyor, etiketler tabakaya oturmuyor.

Raf etiketi ile ürün etiketi aynı şey değil

İkisi karıştırılıyor ama farklı işler:

• Raf etiketi müşteriye bakıyor. Fiyat zorunlu, büyük punto gerekiyor,

birim fiyat ve yukarıdaki alanlar orada olmak zorunda.

• Ürün üstündeki barkod etiketi kasaya bakıyor. Fiyat isteğe bağlı —

fiyat sık değişiyorsa basmamak daha pratik, kasa zaten barkoddan okuyacak.

Aynı kâğıda basılıyorlar ama içerikleri ayrı. Bu yüzden iki ayrı araç var.

Hesabı yapmak için

Raf ve fiyat etiketi aracını bunun için yazdık. Ürün listesini yapıştırıyorsunuz; birim fiyatı kendisi hesaplıyor, gram ve mililitreyi kiloya ve litreye çeviriyor. Eski fiyat sütununa bir sayı yazarsanız etikette üstü çizili çıkıyor ve indirim yüzdesi hesaplanıyor.

Zorunlu bir alan boşsa hangi üründe ne eksik olduğunu söylüyor — baskıyı engellemiyor, çünkü eksik bilgiyle basmayı yasaklamak işletmeyi çıkmaza sokar; ama yazdırmadan önce görüyorsunuz.

Uzun listeyi CSV olarak indirip sonra aynı dosyayı geri yükleyebiliyorsunuz. Bin ürünü her seferinde yeniden girmek gerekmiyor. Excel bu dosyayı çift tıkla açıyor.

Barkodlu etiket basacaksanız barkod oluşturucu ayrı bir araç: EAN-13 kontrol hanesini hesaplıyor, harf içeren kodlar için Code 128 veriyor.

İkisi de ücretsiz, kayıt istemiyor ve girdiğiniz veriler tarayıcınızdan çıkmıyor — hiçbir sunucuya gönderilmiyor.

Kaynak

Fiyat Etiketi Yönetmeliği, madde 5, 9 ve 11. Yönetmelik metni değiştiğinde bu yazıdaki madde numaraları eskiyebilir; ürün kararı vermeden önce güncel metne bakın. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir.